Το τσιγάρο σκοτώνει την καρδιά.

Πότε επιτέλους και οι εν Ελλάδι νομοθετούντες θα νομοθετήσουν με ουσιαστικά μέτρα για την προστασία των μη καπνιστών από τους καπνιστές; Σε όλες τις χώρες του δυτικού πολιτισμού έχουν ληφθεί αυστηρά μέτρα για άκαπνο αέρα στα ταξί και στα άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς, στους χώρους εργασίας, στα δημόσια και ιδιωτικά γραφεία, εστιατόρια, μπαρ, ξενοδοχεία, εργοτάξια, σχολεία, πανεπιστήμια, κλινικές και βέβαια στα νοσοκομεία και στα κυλικεία τους.

Τα στοιχεία επιδημιολογικών ερευνών που συγκέντρωσε η Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Johns Hopkins δείχνουν την άμεση συσχέτιση καρκίνου του πνεύμονος και παθητικού καπνίσματος («Chest», Μάιος 2004; 125: 805-835). Οι παράγωγες ουσίες του καπνίσματος (ΗΟΕΤ Val και κοτινίνη) συνδέονται εξάλλου άμεσα με τα πρώτα στάδια της καρκινογένεσης απανταχού του σώματος, όχι μόνο με τον καρκίνο των βρόγχων («Archives of Environmental Health», 2002; 57: 416-421).

Παιδιά που αναπτύσσονται σε περιβάλλον όπου υπάρχει καπνός τσιγάρου, πίπας ή πούρου έχουν επηρεασμένες αναπνευστικές λειτουργίες, με μεγάλη πιθανότητα οι βλάβες αυτές να συνεχισθούν και στην ενήλικο ζωή («American Journal of Respiratory & Critical Care Medicine», 2005; 171:78-82). Η νοσηλεία των παιδιών των καπνιστών κοστίζει πολύ - ιδιαίτερα πολύ στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) νηπίων. Δαπανηρή είναι και η νοσηλεία των παιδιών των καπνιστών αλλά και των ενηλίκων που δεν καπνίζουν αλλά εργάζονται σε περιβάλλον που έχει καπνό.

Στη Νότια Φινλανδία μελετήθηκαν νεοδιαγνωσθέντες ενήλικοι με βρογχικό άσθμα ηλικίας 21-63 ετών. Η μόνη αιτία που βρέθηκε ήταν καπνός τσιγάρου, πούρου ή πίπας στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας. («American Journal of Public Health», 2003; 93: 2055-2060). Καπνός στο πατρικό σπίτι αρχικά, καπνός και στη δουλειά.

Τσιγάρο και καρδιά: Λίγα λεπτά αρκούν για τη ζημιά

Ξέρετε βέβαια για την υπέρταση, την κακή χοληστερίνη (LDL), που δημιουργεί τις στενώσεις στις αρτηρίες της καρδιάς, το σάκχαρο, τη γλυκοζιωμένη αιμοσφαιρίνη, το ουρικό οξύ, τα τριγλυκερίδια και τους λοιπούς παράγοντες που προδιαθέτουν σε στεφανιαία καρδιοπάθεια, εγκεφαλικά επεισόδια, νεφρική ανεπάρκεια και αρτηριοπάθεια των κάτω άκρων. Ολους αυτούς τους προδιαθεσικούς παράγοντες τους μετράμε εύκολα.

Πώς όμως μετράμε την προδιάθεση της παθητικής καπνίστριας και του παθητικού καπνιστή να πάθουν εγκεφαλικά επεισόδια ή στεφανιαία νόσο; Με την κοτινίνη του ορού του αίματος. Σε προοπτική μελέτη διαρκείας 20 ετών που έκανε το Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Αγίου Γεωργίου (St. George's Medical School) στο Λονδίνο και σε άλλες 18 πόλεις της Αγγλίας σε 4.729 εθελοντές και εθελόντριες που δεν κάπνιζαν έγιναν μετρήσεις κοτινίνης του ορού σε διαδοχικά δείγματα αίματος στη διάρκεια της 20ετίας. Οσο υψηλότερη η στάθμη κοτινίνης στο αίμα των μη καπνιστών τόσο υψηλότερος ο κίνδυνος για στεφανιαία καρδιοπάθεια. («British Medical Journal», 2004; 329: 200-205).

Οι επιπτώσεις στην υγεία των παθητικών καπνιστών που ζουν ή δουλεύουν σε περιβάλλον όπου υπάρχει καπνός είναι γνωστές κατά το μάλλον ή ήττον. Τι μπορεί να συμβεί όμως αν εσύ, ο μη καπνιστής που ζεις και δουλεύεις σε περιβάλλον όπου δεν υπάρχουν καπνιστές ή καπνίστριες, εκτεθείς απότομα σε καπνό τσιγάρου; Στο εστιατόριο που μπήκες, στο ταξί όπου άναψε τσιγάρο ο ταξιτζής, στο δημόσιο γραφείο όπου καπνίζει ο υπάλληλος, στο νοσοκομείο όπου καπνίζει μπροστά σου ο γιατρός κ.ο.κ.;

Το ερώτημα αυτό απαντά η σημαντικότατη εργασία που έκανε το Πανεπιστήμιο της Οσάκα στην Ιαπωνία: η έκθεση μη καπνιστού, έστω και ολιγόλεπτη, σε καπνό τσιγάρου προκαλεί απότομη δυσλειτουργία των ενδοθηλιακών κυττάρων των στεφανιαίων αρτηριών («Journal of the American Medical Association», 2001; 286: 462-463). Το νιτρικό οξείδιο (ΝΟ) είναι η ενδογενής ουσία που προστατεύει τα αναπνευστικά κύτταρα αλλά και τα ενδοθηλιακά κύτταρα των στεφανιαίων αρτηριών. Οι καπνιστές και οι καπνίστριες έχουν πολύ χαμηλό ΝΟ στον αέρα που εκπνέουν. Εθελοντές μη καπνιστές στην πόλη Concord της Αυστραλίας με φυσιολογικό ΝΟ στον εκπνεόμενο αέρα εξετέθησαν για μόλις μία ώρα σε δωμάτιο που περιείχε καπνό τσιγάρου, πίπας ή πούρου. Το ΝΟ των εθελοντών μη καπνιστών έπεσε απότομα. Μειώθηκε δραστικά η ουσία που προστατεύει τους βρόγχους και τους πνεύμονες από διάφορες αναπνευστικές παθήσεις («American Journal of Respiratory & Critical Care Medicine», 2001; 164: 1043-1046).

Μη καπνίστριες συνοδοί αεροπλάνων τον καιρό που επιτρεπόταν το κάπνισμα από τους επιβάτες έπαθαν καρκίνο των βρόγχων και άλλες συνοδοί έπαθαν στεφανιαία καρδιοπάθεια. Πολλές πέθαναν. Στα ομοσπονδιακά δικαστήρια των ΗΠΑ βρίσκονται εν εξελίξει οι αγωγές αστικής ευθύνης κατά των αεροπορικών εταιρειών που επέτρεπαν τα τσιγάρα και κατά των εταιρειών που τα παρήγαγαν.

Η «τσιγαροαπαγόρευση» σκοτώνει εμφράγματα και εγκεφαλικά

Συνάδελφοί μου στο Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο στην Καλιφόρνια ανέλυσαν τις ωφέλειες του άκαπνου αέρα στους χώρους εργασίας της περιοχής έναν χρόνο μετά την απαγόρευση του καπνίσματος: ένα εκατομμύριο τριακόσιες χιλιάδες εργατοϋπάλληλοι σταμάτησαν τελείως το κάπνισμα. Απεφεύχθησαν 1.500 εμφράγματα του μυοκαρδίου σε σύγκριση με την προηγούμενη (καπνιστική!) χρονιά. Και δεν έγιναν 350 εγκεφαλικά επεισόδια. Με οικονομικό όφελος από την πρόληψη εμφραγμάτων και εγκεφαλικών συμβαμάτων 60 εκατ. δολαρίων για τον έναν χρόνο αποχής. Το 60% των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου που απεφεύχθησαν αφορούσε παθητικούς καπνιστές. Με την απαγόρευση του καπνίσματος σώζεται η υγεία και η ζωή όχι μόνο των ενεργών καπνιστών αλλά και των παθητικών («American Journal of Medicine», 2005; 118: 933).

Η Ελλάδα ανά εκατομμύριο πληθυσμού έχει τη μεγαλύτερη νοσηρότητα και θνησιμότητα από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ των «25». Σήμερα ένα στα τρία ελληνόπουλα ηλικίας 18 ετών καπνίζει («Το Βήμα», 30.5.2006). Οσο μικρότερο αρχίζει το κάπνισμα το άτομο ή εκτίθεται σε καπνό τσιγάρου τόσο σοβαρότερη η βλάβη που προκαλεί, ιδιαίτερα στις αρτηρίες της καρδιάς. Πρόσφατα ο γενικός αρχίατρος των ΗΠΑ Richard Carmono συνόψισε βάσει μελετών τη ζημιά που κάνει το παθητικό κάπνισμα («International Herald Tribune», 28.7.2006):

* Εστω και βραχεία έκθεση σε καπνό τσιγάρου βλάπτει αμέσως το ενδοθήλιο των στεφανιαίων αρτηριών και τα επιθηλιακά κύτταρα των βρόγχων.

* Καπνός στο περιβάλλον μη καπνιστών αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιοπάθεια κατά 25%-30% και για καρκίνο κατά 30%.

* Ο καπνός είναι η συχνότερη αιτία αιφνίδιου θανάτου των βρεφών. Παρ' όλο που στις ιατρικά προηγμένες χώρες ο αριθμός των καπνιστών μειούται σταθερά, εν τούτοις το 22% των παιδιών στις ΗΠΑ έχει βιολογικές ενδείξεις προκαλούμενες από καπνό τσιγάρου των γονέων τους.

Μην εμπιστεύεστε την υγεία σας στους πολιτικούς

Οι νομοθέτες μας τί κάνουν; Μην εκπλήττεστε. Το κύριο μέλημα του/της κάθε βουλευτού είναι η επανεκλογή και εν συνεχεία η υπουργοποίησή του. Μην εμπιστεύεστε τους πολιτικούς για την υγεία, τη δική σας και των παιδιών σας. Η υγεία είναι το πολυτιμότερο αγαθό και πρέπει ο κάθε πολίτης να τη θωρακίζει μόνος του. Μην επιτρέπετε το κάπνισμα στο ταξί ή στο λεωφορείο. «Απαγορεύεται». Αλλάξτε κανάλι και παραπονεθείτε στον τηλεοπτικό σταθμό όταν βγάζει φουγάρα στον αέρα που εθίζουν τα παιδιά σε καπνιστικές συνήθειες.

Η κυβέρνηση των Αθηνών στο όνομα θέσεων εργασίας επιχορήγησε τη Philip Morris να κατασκευάσει τεράστιο εργοστάσιο τσιγάρων. Τη Philip Morris που, πέραν των αμαρτιών του παρελθόντος (απόκρυψη στοιχείων για τις βλάβες που προκαλεί το κάπνισμα στον άνθρωπο), ετοιμάζει τσιγάρα Marlboro για παιδιά, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο Paul Billings, εκπρόσωπος της Αμερικανικής Πνευμονολογικής Εταιρείας. Η παρούσα κυβέρνηση ετοιμάζει αντικαπνιστικό νόμο («Το Βήμα», 30.5.2006) που θα απαγορεύει την πώληση τσιγάρων σε παιδιά κάτω των 18 ετών. Ατολμία; «Δεν μπορούσε η πολιτεία να απαγορεύσει την καλλιέργεια, εμπορία και διακίνηση προϊόντων καπνού αντί να επιχορηγεί τη Philip Morris να κατασκευάσει νέο εργοστάσιο τσιγάρων;».

Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τις απαγορεύσεις είναι η εφαρμογή τους, ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Ζητάμε τα πάντα από τους πολιτικούς. Η υγεία είναι το πολυτιμότερο αγαθό που έχει ο κάθε πολίτης για να περιμένει την προστασία της από άλλους, και δη τους πολιτικούς, που άλλα έχουν κατά νουν.

Πρέπει ο κάθε μη καπνιστής να θεωρήσει υποχρέωσή του να πείσει τον καπνιστή φίλο ή φίλη, συγγενή ή συνάδελφο, να μη μολύνει με τον καπνό του τον αέρα που αναπνέουν οι άλλοι, οι αθώοι, ιδιαίτερα τα παιδιά. Διά της πειθούς λοιπόν.

Κόψτε το κάπνισμα... ξαφνικά

Αν πράγματι θέλετε να κόψετε το κάπνισμα, κάντε το χωρίς πρόγραμμα, ισχυρίζονται Βρετανοί επιστήμονες Έρευνα βρετανών επιστημόνων έδειξε ότι καπνιστές που αποφασίζουν να κόψουν ξαφνικά το κάπνισμα χωρίς να καταρτίζουν πρόγραμμα για το πώς και το πότε, είναι περισσότερο πιθανό να επιτύχουν το στόχο τους.

"Δεν αληθεύει πράγματι αυτό που εμπειρογνώμονες πίστευαν νωρίτερα, ότι δηλαδή πρέπει να προγραμματίζει κανείς τις προσπάθειες διακοπής της συνήθειας αυτής", αναφέρει ο Ρόμπερτ Ουέστ, καθηγητής Ψυχολογίας στο University College London.

Ο δρ. Ουέστ και ο συνεργάτης του Ταζ Σοχάλ ρώτησαν 1.900 νυν και πρώην καπνιστές στην Αγγλία για τις προσπάθειές τους να κόψουν το κάπνισμα. Διαπίστωσαν ότι σχεδόν οι μισές από όλες τις προσπάθειες που κατέβαλαν οι ενδιαφερόμενοι ήταν αυθόρμητες. Καπνιστές που το αποφάσισαν και έκοψαν αμέσως το κάπνισμα είχαν 50% έως 60% περισσότερες πιθανότητες να πετύχουν.

Οι ερευνητές δημοσιεύοντας την έρευνά τους στη Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση, τόνισαν ότι τα ευρήματά τους δεν υποδηλώνουν ότι προγραμματισμένες προσπάθειες αποδεικνύονται αντιπαραγωγικές.

Ωστόσο τα συμπεράσματα της έρευνας δείχνουν ότι η ψυχική κατάσταση και το κίνητρο του καπνιστή είναι σημαντικοί παράγοντες για το πόσο επιτυχής θα είναι η προσπάθειά τους.

Οι επιστήμονες πάντως προτρέπουν τους καπνιστές που επιθυμούν να απαλλαγούν από το τσιγάρο και ακόμη δεν το πέτυχαν, να συνεχίσουν την προσπάθεια. "Ο αριθμός των προσπαθειών που καταβλήθηκαν κατά το παρελθόν δεν έχει σχέση με το πόσο είναι πιθανό να πετύχετε το στόχο σας μελλοντικά. Είναι μια άλλη πλευρά του ζαριού".

Πηγή: ΑΠΕ

Το κάπνισμα επηρεάζει σοβαρά την υγεία

Το κάπνισμα είναι η μεγαλύτερη μάστιγα που απειλεί και θα συνεχίσει να απειλεί την υγεία μας, αν δεν αλλάξουμε τρόπο ζωής. Το 30% όλων των θανάτων στις ηλικίες 35-69 ετών και το 30% των θανάτων που προκαλούνται από καρκίνο, οφείλονται σε αυτό, ενώ οι καπνιστές ζουν 13-14 χρόνια λιγότερα. Το κάπνισμα ενός τσιγάρου αυξάνει την αδρεναλίνη, την καρδιακή συχνότητα και την πίεση. Προκαλεί σκλήρυνση στην αορτή και στα υπόλοιπα αγγεία, αυξάνει τον κίνδυνο θρόμβωσης και μπορεί να προκαλέσει ασταθή στηθάγχη, έμφραγμα, εγκεφαλικό ή και αιφνίδιο θάνατο. Επιπλέον, τριπλασιάζει τον κίνδυνο για στεφανιαία νόσο και αυξάνει 2-4 φορές τον κίνδυνο για αιφνίδιο θάνατο στο έμφραγμα.

Αποτελεί τη σημαντικότερη αιτία εμφάνισης καρκίνου των πνευμόνων, του λάρυγγος, του οισοφάγου, του στομάχου, του παγκρέατος, των νεφρών, της ουροδόχου κύστεως, αλλά και της οξείας μυελογενούς λευχαιμίας. Προκαλεί επίσης χρόνια πνευμονοπάθεια και συμβάλλει στην πρόωρη γήρανση, την εξασθένηση της μνήμης κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες, τη στυτική δυσλειτουργία, την ελάττωση της γονιμότητας, το έλκος στομάχου, την κακοσμία του στόματος, το ροχαλητό και την καθυστέρηση επούλωσης των τραυμάτων.

Το παθητικό κάπνισμα - ή μάλλον υποχρεωτικό, γιατί υποχρεώνεται κάποιος να καπνίσει χωρίς να το θέλει - έχει τις ίδιες βλαπτικές επιπτώσεις με το ενεργητικό. Βλάπτει ιδιαίτερα τα παιδιά, ακόμη και τα έμβρυα. Γι' αυτό οι καπνιστές πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν καπνίζουν μπροστά σε άλλους και ιδιαίτερα σε άτομα που πάσχουν από καρδιά. Υπολογίζεται ότι περίπου 20.000 Έλληνες καπνιστές πεθαίνουν κάθε χρόνο από νοσήματα που έχουν σχέση με το κάπνισμα. Άλλοι 1.000 πεθαίνουν από παθητικό κάπνισμα, ενώ τουλάχιστον 1.000 εμφράγματα τον χρόνο οφείλονται σε αυτό.

Η διακοπή του καπνίσματος έχει άμεσα ευεργετικά αποτελέσματα, ανεξάρτητα από την ηλικία. Ο καλύτερος τρόπος για να κόψουμε το κάπνισμα είναι «μια και έξω», ενώ η ανάγκη για κάπνισμα μειώνεται με την πάροδο του χρόνου. Η ελάττωση της στεφανιαίας νόσου σε ΗΠΑ, Βρετανία, Φινλανδία κ.ά. οφείλεται σε μεγάλο ποσοστό στην ελάττωση των καπνιστών.

ΧΑΡΙΣΙΟΣ ΜΠΟΥΝΤΟΥΛΑΣ

Ο Χαρίσιος Μπουντούλας είναι καθηγητής Καρδιολογίας και πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας

Γιατί κινδυνεύει η υγεία των πρώην καπνιστών

Καναδοί επιστήμονες πιστεύουν ότι βρήκαν τον λόγο για τον οποίο οι άνθρωποι που κόβουν το κάπνισμα εξακολουθούν να διατρέχουν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του πνεύμονα. Ως φαίνεται, το κάπνισμα επιφέρει μόνιμες αλλοιώσεις στην δραστηριότητα βασικών γονιδίων, παρότι το μεγαλύτερο μέρος της ζημιάς που κάνει επιδιορθώνεται με τον χρόνο.

Σε μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «BMC Genomics», ο δρ Ράι Τσάρι, από το Ερευνητικό Κέντρο Καρκίνου της Βρετανικής Κολομβίας, στο Βανκούβερ, και οι συνεργάτες του ισχυρίζονται ότι ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί την συνηθέστερη αιτία θανάτου από καρκίνο στον κόσμο – και το κάπνισμα αποτελεί τον ισχυρότερο αιτιολογικό παράγοντα που σχετίζεται με αυτόν.

Για να διαπιστώσουν πως ακριβώς επιδρά, πήραν κυτταρικά δείγματα από τους βρόγχους οκτώ νυν και 12 πρώην καπνιστών, καθώς και από τέσσερις εθελοντές οι οποίοι ουδέποτε είχαν καπνίσει.

Αναλύοντας τα δείγματα, διαπίστωσαν ότι υπήρχαν πολυάριθμες αλλοιώσεις της γονιδιακής δραστηριότητας στα δείγματα των νυν καπνιστών, οι περισσότερες από τις οποίες είχαν αντιστραφεί στα δείγματα των πρώην καπνιστών οι οποίοι είχαν κόψει το κάπνισμα τουλάχιστον έναν χρόνο νωρίτερα.

Ωστόσο, σε μερικά γονίδια οι αλλοιώσεις ήταν πιο επίμονες – και ορισμένες από αυτές πιστεύεται ότι σχετίζονται με την αυξημένη επιρρέπεια στην ανάπτυξη καρκίνου του πνεύμονα.

Στην πραγματικότητα, τρία συγκεκριμένα γονίδια που σχετίζονται με την ικανότητα του οργανισμού να επιδιορθώνει το DNA, είχαν επίμονα μειωμένη δραστηριότητα (επιστημονικά λέγεται έκφραση).

Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, για να μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος αναπτύξεως καρκίνου του πνεύμονα, πρέπει να περάσουν αρκετά χρόνια από το τελευταίο τσιγάρο – στα δέκα χρόνια έπειτα από τη διακοπή, ο κίνδυνος μειώνεται κατά 50% σε σύγκριση με αυτόν που διατρέχουν οι νυν καπνιστές.

Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ακόμα κι αν αργεί να μειωθεί ο κίνδυνος καρκίνου του πνεύμονα ή δεν εξισωθεί ποτέ με αυτόν των μη καπνιστών, τα άλλα οφέλη είναι τεράστια.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Καρκίνου (NCI) των ΗΠΑ, μελέτες έχουν δείξει ότι όσοι κόβουν το κάπνισμα στα 30 τους χρόνια ελαττώνουν κατά περισσότερο από 90% τις πιθανότητες που έχουν να πεθάνουν πρόωρα από νοσήματα που προκαλεί το κάπνισμα, όπως η στεφανιαία νόσος και οι πνευμονοπάθειες.

Αντίστοιχα, όσοι κόβουν το κάπνισμα στα 50 τους μειώνουν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου κατά 50%, ενώ ακόμα και όσοι κόβουν το τσιγάρο μετά τα 60 τους θα ζήσουν περισσότερο απ’ όσο εάν εξακολουθούσαν να καπνίζουν.

Πηγή: ΑΠΕ

Μύθος τα περί χαμηλού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα

Μύθος τα περί χαμηλού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα

Ως μύθο χαρακτηρίζει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής Πολιτικής τα όσα αναφέρονται περί χαμηλού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα. Για να υποστηρίξουν τη θέση τους αυτή οι συνδικαλιστές των εργαζομένων στα ασφαλιστικά Ταμεία χρησιμοποιούν τα στοιχεία της Eurostat και συγκρίνουν τα έτη 2003 με 2005.

Από αυτά προκύπτει το αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα ότι ως χώρα σε επίπεδο ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης είμαστε πολύ πάνω από τον μέσο όρο και των 15 και των 25 χωρών της ΕΕ, παρ' όλο που το έτος 2005 (ως αποκύημα των διαδοχικών εθελουσίων εξόδων σε ΟΤΕ, Εθνική Τράπεζα και ΕΡΤ) μειώθηκε η παραμονή στην εργασία.
Αναλυτικότερα:

- Το 2003, το μέσο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης για την ΕΕ των 15 είναι τα 61,3 έτη και για την ΕΕ των 25 τα 61 έτη. Η Ελλάδα παρουσιάζει μέσο όριο τα 62,7 έτη και καταλαμβάνει την τέταρτη θέση μεταξύ των χωρών με το υψηλότερο μέσο όριο (μετά τη Σουηδία, τη Μεγ. Βρετανία και την Ιρλανδία) στην ΕΕ των 15 και την πέμπτη θέση στην ΕΕ των 25, με πρώτη τη Λιθουανία.
- Το 2005, το μέσο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης παρουσιάζεται αυξημένο κατά 0,9 έτη, σε ό,τι αφορά τις 25 χώρες της ΕΕ και διαμορφώνεται στα 60,9 έτη. Αντίστοιχα στις 15 χώρες παρουσιάζει οριακή μείωση κατά 0,2 έτη και διαμορφώνεται στα 61,1 έτη. Πτώση κατά 1 έτος παρουσιάζει το μέσο όριο στην Ελλάδα και διαμορφώνεται στα 61,7 έτη από 62,7 το 2003.

Σήμερα στην Ελλάδα για όσους έχουν ασφαλιστεί μετά την 1/1/1983 και πολύ περισσότερο μετά την 1/1/1993 τα όρια έχουν αυξηθεί σημαντικά. Ωστόσο θα πρέπει να προβληματίσει η μείωση του ορίου που παρατηρείται το 2005, καθώς και το 2006, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, θα είναι ακόμη χαμηλότερο.
Πρέπει να σημειωθεί, ότι το μέσο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης δεν μειώνεται μόνο για εργαζόμενους στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα αλλά και για ασφαλισμένους σε μεγάλα Ταμεία, όπως οτο ΙΚΑ, στο ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) κ.λ.π. Από τα μέχρι τώρα στοιχεία, προκύπτει ότι στο ΙΚΑ υπάρχει μείωση κατά 0,7 έτη το 2005, σε σχέση με το 2003 και στο ΤΕΒΕ κατά 1 περίπου έτος, πάντοτε στο μέσο όριο ηλικίας, για όσους συνταξιοδοτήθηκαν τα έτη αυτά.
Ως βασικές αιτίες για την εξελιξη αυτή θα πρέπει να αναφερθούν:

• Το κλίμα ανασφάλειας που έχει δημιουργηθεί στους εργαζόμενους μετά και τις συνεχείς παροτρύνσεις της ΕΕ προς τις χώρες - μέλη για παράταση του εργασιακού βίου.

• Η πίεση που ασκούν οι επιχειρήσεις και τα κίνητρα που πολλές φορές δίνουν σε εργαζόμενους προκειμένου να αποχωρήσουν για συνταξιοδότηση.

Κέρδος 17/5/2007

Ασυλία σε όσους καταγγέλλουν επίορκους εφοριακούς - Συνυπεύθυνοι οι λογιστές - Δέσμευση των καταθέσεων

Ασυλία σε όσους καταγγέλλουν επίορκους εφοριακούς - Συνυπεύθυνοι οι λογιστές - Δέσμευση των καταθέσεων
Αν δεν γίνουν σύντομα εκλογές, το υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να καταθέσει νομοσχέδιο με πολύ αυστηρές ποινές για όσους αποκρύπτουν ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος

Αυστηρά μέτρα κατά της φοροδιαφυγής στα πρότυπα των αμερικανικών αρχών, τα οποία έχουν στόχο τις επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες που αποκρύπτουν συστηματικά ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος, τους λογιστές τους, αλλά και τους επίορκους υπαλλήλους των εφοριών και των ελεγκτικών κέντρων θα προβλέπει το φορολογικό νομοσχέδιο που σχεδιάζει η κυβέρνηση και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή ως το τέλος Ιουνίου. Με το ίδιο νομοσχέδιο θα συσταθεί η Εθνική Επιτροπή για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής στην οποία θα συμμετέχουν εργοδοτικοί φορείς και κοινωνικοί εταίροι και θα προτείνονται μέτρα άμεσης εφαρμογής. Ολα αυτά βέβαια με την προϋπόθεση ότι δεν θα διενεργηθούν σύντομα εκλογές όπως πιθανολογείται. Από την άλλη αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά οι ποινές που επιβάλλει σήμερα η Εφορία στους φοροφυγάδες και στους λαθρέμπορους. Οι ποινές θα είναι ακόμη πιο αυστηρές, ενώ αναμένεται να αλλάξουν τα όρια πάνω από τα οποία θεωρείται πλημμέλημα ή κακούργημα μια φορολογική παράβαση.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, μεταξύ των προτάσεων που μελετούν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών οι οποίες έχουν αναλάβει την κατάρτιση του νέου φορολογικού νομοσχεδίου είναι η παροχή φορολογικής «ασυλίας» στους επιτηδευματίες που καταγγέλλουν εφοριακούς, τελωνειακούς, ελεγκτές κλπ. για περιπτώσεις εκβιασμών με σκοπό τον χρηματισμό. Με τον όρο «φορολογική ασυλία» εννοείται ότι για όσους καταγγείλουν τους εκβιαστές τους οι φορολογικές δηλώσεις που έχουν υποβάλει τα προηγούμενα χρόνια θα θεωρούνται ειλικρινείς και δεν θα ελέγχονται. Για μελλοντικές χρήσεις στο υπουργείο Οικονομικών δεν κάνουν ούτε συζήτηση καθώς μια τέτοια απόφαση θα οδηγούσε σε αύξηση της φοροδιαφυγής.
Στο νομοσχέδιο προτείνεται να περιλαμβάνεται διάταξη με την οποία θα θεσμοθετείται ειδικό πρόγραμμα «προστασίας μαρτύρων» κατά τα αμερικανικά πρότυπα προκειμένου οι καταγγέλλοντες να μη βρεθούν στη «δίνη του εφοριακού κυκλώνα». Η φορολογική ασυλία θα αφορά τις τρεις προηγούμενες ανέλεγκτες χρήσεις καθώς και αυτή που θα αφορά η περίπτωση του εκβιασμού.

* Δέσμευση των καταθέσεων
Επίσης, αναμένεται να υπάρξει ουσιαστική εφαρμογή του μέτρου δέσμευσης του 50% των τραπεζικών καταθέσεων επιχειρηματιών όταν αυτοί δεν έχουν αποδώσει συνολικά στο Δημόσιο ποσό πάνω από 150.000 ευρώ από ΦΠΑ, παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους, τέλη και εισφορές. Το μέτρο αυτό, αν και έχει θεσπισθεί με τον Νόμο 2523 από το 1997, εν τούτοις ως σήμερα σε λίγες μόνο περιπτώσεις έτυχε εφαρμογής. Οπως ορίζει ο νόμος, στις περιπτώσεις αυτές αναστέλλεται έναντι του Δημοσίου και το απόρρητο των καταθέσεων, των λογαριασμών, των κοινών λογαριασμών, των πάσης φύσεως επενδυτικών λογαριασμών, των συμβάσεων και πράξεων επί παραγώγων χρηματοοικονομικών προϊόντων και του περιεχομένου των θυρίδων του φορολογουμένου σε τράπεζες ή άλλα πιστωτικά ιδρύματα και δεσμεύεται το 50% αυτών. Οι δεσμεύσεις αυτές, όμως, δεν εφαρμόζονται για ποσά μισθών και συντάξεων που κατατίθενται στους οικείους λογαριασμούς φυσικών προσώπων.
Ενα ακόμη μέτρο που εξετάζει το υπουργείο Οικονομικών να «βγάλει από τη ναφθαλίνη» και να το θέσει σε πλήρη εφαρμογή είναι αυτό τής αναστολής λειτουργίας ως και έναν μήνα καταστημάτων (εμπορικών, κέντρων διασκέδασης κτλ.) σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν εκδίδουν συστηματικά αποδείξεις λιανικών πωλήσεων. Το μέτρο αυτό που έχει επίσης θεσπισθεί το 1997, τα τελευταία χρόνια έχει ατονήσει λόγω των αντιδράσεων αλλά και των προβλημάτων που δημιουργούσε στις επιχειρήσεις και κατ' επέκταση στους εργαζομένους που απασχολούνταν σε αυτές. Οπως, όμως, αναφέρει στο «Βήμα» παράγοντας του υπουργείου Οικονομικών, «οι νόμοι είναι για να εφαρμόζονται και όσοι δεν επιθυμούν να δουν τις επιχειρήσεις με λουκέτο να σταματήσουν να φοροδιαφεύγουν».

* Συνυπεύθυνοι οι λογιστές
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, στο τραπέζι των συζητήσεων για την περιστολή τής φοροδιαφυγής έχει κατατεθεί πρόταση η οποία συζητείται λόγω της ιδιομορφίας και σύμφωνα με την οποία σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής επιχειρήσεων και επαγγελματιών θα καθίστανται ηθικοί αυτουργοί ή συνεργοί οι λογιστές και μάλιστα θα κινδυνεύουν όχι μόνο με διοικητικές κυρώσεις όπως ισχύει σήμερα αλλά και με ποινικές.
Με βάση τα ισχύοντα οι λογιστές - φοροτέχνες υποχρεούνται να υπογράφουν τις φορολογικές δηλώσεις των επιχειρήσεων και σε περίπτωση που διαπιστωθεί φοροδιαφυγή θεωρούνται συνυπεύθυνοι και τους επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις.
Ποινικές κυρώσεις ασκούνται σήμερα μόνο στους φορείς των επιχειρήσεων, δηλαδή στους διαχειριστές, διευθύνοντες συμβούλους ή ακόμη και στους ίδιους τους επιτηδευματίες σε περίπτωση ατομικής επιχείρησης. Σήμερα για πλημμέλημα παραπέμπονται τα παραπάνω πρόσωπα σε περίπτωση που δεν αποδίδουν ΦΠΑ, αν το ποσό είναι από 3.000 ευρώ ως 75.000 ευρώ, και για κακούργημα αν το ποσό ξεπερνά τις 75.000 ευρώ. Σε περίπτωση πλαστών και εικονικών τιμολογίων για κακούργημα παραπέμπεται κάποιος όταν η συνολική αξία τους υπερβαίνει τα 150.000 ευρώ. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τα όρια αυτά αναμένεται να αναπροσαρμοσθούν προς τα κάτω και τα ίδια ποσά να αφορούν τις ποινικές κυρώσεις για τους λογιστές.

Ποιες αποδείξεις επανέρχονται
με το νεο φορολογικό νομοσχέδιο θα προβλέπονται αυστηρότερες ποινές για τους φοροφυγάδες, ενώ μελετώνται να δοθούν κίνητρα προς τους πολίτες προκειμένου να ζητούν αποδείξεις παροχής υπηρεσιών. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αναμένεται να επανέλθει μερικώς το μέτρο της «έκπτωσης με αποδείξεις» από το εισόδημα των φορολογουμένων σε περίπτωση που αυτές αφορούν οικιακές επισκευές και πραγματοποιούνται από υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους κ.λπ. Παράλληλα, έκπτωση είναι πιθανόν να απολαμβάνουν και όλοι όσοι εμφανίζουν αποδείξεις από συνεργεία αυτοκινήτων και μοτοσικλετών. Τέλος, το υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να θεσπίσει κίνητρα προκειμένου οι νέοι να ζητούν αποδείξεις όταν συχνάζουν σε καφετέριες, μπαρ και κέντρα διασκέδασης αλλά και σε αθλητικές εγκαταστάσεις. Μια σκέψη είναι η συγκέντρωση των αποδείξεων να μη μεταφράζεται σε έκπτωση φόρου αλλά σε έκπτωση του ποσού των αγορών, π.χ. βιβλίων, συνδρομής Internet, αγοράς ηλεκτρονικών υπολογιστών κ.ο.κ.

Το ΒΗΜΑ 20/05/2007